سی نیوز-سرویس بین الملل-* بازار اجاره زمانی کشتیهای کانتینری در هفته پایانی ژانویه ۲۰۲۶ نشانههای روشنی از تداوم ثبات رو به رشد را بروز داده است، هرچند این رشد همچنان با شتابی محدود و محتاطانه ادامه دارد. شاخص New ConTex 2026 در تاریخ ۲۹ ژانویه با افزایش ۳ واحدی، معادل ۰٫۲ درصد، به سطح ۱۴۹۱ واحد رسید. این افزایش اندک در نگاه نخست ممکن است کماهمیت به نظر برسد، اما در بستر شرایط ژئوپلیتیکی و عدم قطعیتهای عملیاتی در مسیرهای کلیدی حملونقل دریایی، بیانگر تابآوری بازار و حفظ انتظارات مثبت در میان مالکان کشتی است.
بررسی تغییرات هفتگی و ماهانه نشان میدهد که رشد بازار یکنواخت و همگن نبوده و تفاوت محسوسی میان سگمنتهای مختلف ظرفیتی وجود دارد. بیشترین تحرک قیمتی مربوط به کشتیهای کوچک و متوسط، بهویژه در بازه ۱۱۰۰ تا ۳۰۰۰ TEU است. در این کلاسها، هم نرخها افزایشی بوده و هم دامنه قراردادها طولانیتر شده است.
برای مثال، کشتیهای ۱۱۰۰ TEU در قراردادهای ۶ ماهه به سطح حدود ۱۷٬۱۶۶ دلار و در قراردادهای ۱۲ ماهه به حدود ۱۵٬۹۸۶ دلار رسیدهاند که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشدی بیش از ۱۴ تا ۱۶ درصد را نشان میدهد. این ارقام حاکی از بازگشت قدرت چانهزنی به مالکان کشتیهای کوچک است؛ بخشی که در دورههای رکودی معمولاً نخستین قربانی کاهش تقاضا محسوب میشود.
در مقابل سگمنت کشتیهای بزرگتر، بهویژه در ظرفیتهای بالای ۴۲۵۰ TEU با وضعیتی کمتحرک یا حتی کاهشی مواجه است. برای نمونه کشتیهای ۵۷۰۰ TEU و ۶۵۰۰ TEU در برخی قراردادهای ۱۲ و ۲۴ ماهه کاهش سالانه نرخ را تجربه کردهاند و تغییرات هفتگی آنها عمدتاً در محدوده صفر تا منفی یک درصد نوسان داشته است. این شکاف عملکردی نشان میدهد که تقاضای عملیاتی خطوط کشتیرانی در حال حاضر بیشتر متوجه انعطافپذیری و ریسک کمتر کشتیهای کوچکتر است و بازار هنوز آمادگی جذب ظرفیتهای بزرگتر در قراردادهای بلندمدت با نرخهای بالاتر را ندارد.
یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر رفتار بازار که در دادههای عددی بهصورت مستقیم دیده نمیشود، اما در تحلیل کیفی گزارش به آن اشاره شده، وضعیت امنیتی دریای سرخ و ابهام در معادلات منطقهای مرتبط با ایران است.در هفتههای گذشته، زمزمههایی از بهبود شرایط عبور و مرور در این مسیر باعث شد بخشی از چارترکنندگان فعالیت خود را به حالت انتظار درآورند. با این حال تداوم نااطمینانی سیاسی و امنیتی باعث شد این وقفه کوتاهمدت پایان یابد و تقاضا مجدداً به بازار بازگردد. این بازگشت تقاضا، بهویژه در سگمنت کشتیهای کوچک، به مالکان اجازه داده است قراردادهایی با مدتهای طولانیتر و شرایط مطلوبتر منعقد کنند.
یکی از نشانههای کلیدی این تغییر فضا، افزایش فعالیت Forward Fixing در بازار است. طبق گزارش، نهتنها کشتیهای ۱۱۰۰ TEU توانستهاند دوباره قراردادهایی بیش از یک سال منعقد کنند، بلکه حتی کشتیهایی تا حدود ۳۰۰۰ TEU نیز در مواردی موفق به فیکس قرارداد تا ۱۲ ماه جلوتر شدهاند. این موضوع نشان میدهد که چارترکنندگان، علیرغم ریسکهای موجود، انتظار ثبات نسبی نرخها یا حتی بهبود محدود در میانمدت را دارند و ترجیح میدهند ظرفیت مورد نیاز خود را زودتر تثبیت کنند. چنین رفتاری معمولاً زمانی مشاهده میشود که بازار از فاز رکودی عبور کرده و وارد مرحلهای از تعادل شکننده میشود.
تحلیل تغییرات سالانه نیز این تصویر را تقویت میکند. در حالی که کشتیهای کوچک و متوسط رشد سالانه مثبت و بعضاً قابل توجهی را ثبت کردهاند، کشتیهای بزرگتر یا رشد بسیار محدود داشتهاند یا با کاهش نرخ مواجه شدهاند. این واگرایی بیانگر آن است که ریسک مازاد ظرفیت همچنان در کلاسهای بزرگتر وجود دارد و خطوط کشتیرانی در شرایط عدم قطعیت ترجیح میدهند از کشتیهایی استفاده کنند که هم انعطاف عملیاتی بیشتری دارند و هم ریسک پر نشدن ظرفیت آنها کمتر است.
در جمعبندی میتوان گفت بازار اجاره زمانی کشتیهای کانتینری در ابتدای سال ۲۰۲۶ وارد فاز رشد آهسته اما پایدار شده است. پیشران اصلی این رشد، سگمنت کشتیهای کوچک و متوسط است، در حالی که کشتیهای بزرگتر هنوز با محدودیت تقاضا و فشار نرخ مواجهاند. ادامه این روند بهشدت به تحولات ژئوپلیتیکی، بهویژه در مسیرهای حیاتی مانند دریای سرخ، و همچنین به تعادل عرضه و تقاضا در نیمه نخست سال بستگی خواهد داشت. در صورت تداوم شرایط فعلی، انتظار میرود بازار بیش از آنکه شاهد جهش قیمتی باشد، به سمت تثبیت تدریجی با نوسانات محدود حرکت کند؛ وضعیتی که برای مالکان محتاطانه مثبت و برای چارترکنندگان قابل مدیریت ارزیابی میشود.
