آخرین اخبار
پربیننده ترین ها
کد خبر: ۱۲۹۶۸
تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۳۹۶ - ۱۶:۴۱
با مقایسه تراز سطح آب دریای خزر در سال 2017 نسبت به سال 2016 مشخص شد که در سال 2017 تراز سطح آب نسبت به سال گذشته آن باز هم کاهش یافته است.

در سال‎های 2016 و 2017 میلادی، سرعت کاهش سطح تراز آب دریای خزر اندکی کاهش یافته است این در حالی است که این دریاچه به عنوان بزرگ‌ترین دریاچه جهان روند پسروی خود را از سال 1995 آغاز کرده و تا کنون به آن ادامه داده است.

به گزارش خبرنگار مارین تایمز، مهندس طاهره علی نژاد به همکاری دکتر همایون خوشروان به عنوان یک گروه پژوهشی مدیریت محیط زیست در وزارت علوم، آهنگ نوسانات سطح تراز آب دریای خزر را با استفاده از آمار تراز سنجی 7 ایستگاه ساحلی پیرامون این دریاچه و روش‌های معمول آماری ارزیابی کرده‌اند. تفاوت این ارزیابی با ارزیابی‌هایی که در سال‌های گذشته انجام شده بود در "دوره نوسانی سالانه دریای خزر" است زیرا در سال‌های گذشته از سال آبی هیدرولوژیکی برای تحلیل نوسانات و ارزیابی‌ها استفاده می‎شد که سبب بروز خطاهای محاسباتی برای اعلام رسمی میزان کاهش و یا افزایش سالانه تراز آب می‎َشد و یا عدد حاصله با نتایج عددی سایر کشورها متناقض بود اما این گروه ارزیابی‎ها و ترازسنجی خود را نسبت به کد تراز ارتفاعی دریای بالتیک یعنی منفی 28 متر تنظیم کرده‌اند و سعی بر آن داشته‌اند تا ارزیابی دوره نوسانی سالانه دریای خزر بر اساس آهنگ نوسانی فزاینده و کاهنده آن طی یک سال منطبق با منحنی توزیع نرمال تغییرات سطح تراز آب دریای خزر سنجیده شود.

همان طور که گفته شد نتایج ارزیابی بر اساس سال آبی هیدرولوژیکی با نتایجی که دیگر کشورها و یا بهتر بگوییم دیگر ایستگاه‎های ساحلی پیرامون دریای خزر به دست آورده بودند متفاوت شد به صورتی که برخی سازمان‎های متولی داخل کشور، وضعیت تراز آب دریای خزر را در سال جاری با افزایش تراز گزارش کرد‎ه‌اند اما واقعیت آب‎شناختی خزر از کاهش سطح تراز آب دریا در سال 2017 نسبت به سال 2016 حکایت می‎کند، بنابراین باید برای تحلیل صحیح روند نوسانات سالانه سطح تراز آب دریای خزر بر اساس مدل زمانی منحنی توزیع نرمال آن اقدام کرد.

بر این اساس باید گفت که میانگین سالانه سطح تراز آب دریای خزر در سال 2017 میلادی منفی 28.027است و میانگین دامنه اختلاف تراز سالانه آن در دوره­های زمانی پر­آبی و کم­آبی معادل 27 سانتی­متر است.

بررسی سری زمانی داده­های تراز سنجی سطح آب دریای خزر در سال­های 2016 و 2017، روند افزایشی را در 6 ماه نخست سال نشان می­دهد و پس از آن در نیمه دوم سال یعنی از ماه جولای تا دسامبر تغییرات تراز سطح آب روند کاهشی را سپری کرده است.

با بررسی تغییرات تراز سطح آب در سال­های 2016 و 2017 در ایستگاه­Makhachala که معرف تأثیر ورودی رودخانه ولگا به دریای خزر است، در ماه‌­های مارس تا ژوئن، افزایش قابل توجهی در تراز سطح آب دریای خزر مشاهده می‌شود. این افزایش به آن سبب است که در این ماه­‌ها، هوا در منطقه سرچشمه رود ولگا نسبتاً گرم‎تر است و در نتیجه ذوب برف­‌ها و جاری شدن سیلاب باعث تغییر در رژیم رودخانه ولگا شده و ورود مقدار قابل توجهی آب به دریای خزر را موجب می­شود. در نتیجه این فرآیند تراز سطح آب در ایستگاه Makhachala در ماه ششم به بیشینه مقدار خود، 27.80- و 27.81- متر به ترتیب در سال­های 2016 و 2017 می­رسد. این افزایش در ماه­های یاد شده، در سایر ایستگاه‌­ها نیز مشاهده می‎شود که نشان از همبستگی آماری ایستگاه­‌های ساحلی با یکدیگر در ماه‌­های مزبور دارد.

به طور کلی با مقایسه تراز سطح آب دریای خزر در سال 2017 نسبت به سال 2016 مشخص شد که در سال 2017 تراز سطح آب نسبت به سال گذشته آن به میزان متوسط 3.86 سانتی متر کاهش یافته است. همچنین اختلاف دامنه نوسانات فصلی سال‌های مزبور حدود 14 سانتی­متر است و آهنگ نوسانات در سال 2016 از بی نظمی بیشتری نسبت به سال 2017 برخوردار است. علاوه بر این، سرعت تغییرات تراز سطح آب در سال 2017، به طور متوسط 2 سانتی­متر بر ماه نسبت به سال 2016 کاهش یافته است.

میزان انحراف معیار داده‌های تراز سطح آب از مقدار متوسط آن نیز در سال 2016، حدود 14 سانتی‌متر و در سال 2017، حدود 9 سانتی‌متر است که این کاهش گویای این واقعیت است که آهنگ نوسانات سطح آب دریای خزر در سال 2017 از نظم بهتری برخوردار است. مقادیر کوچک و نزدیک به صفر چولگی که معیاری از تقارن یا عدم تقارن تابع توزیع است، بیانگر این موضوع است که توزیع نرمال تراز سطح آب دریای خزر تقریباً متقارن است. همچنین مقدار کشیدگی 1.03- در سال 2016 نسبت به مقدار 0.63- برای سال 2017، که نشانی از ارتفاع توزیع و در واقع معیاری برای بلندی منحنی در نقطه ماکزیمم است، بیانگر آن است که پراکندگی مقادیر تراز سطح آب در سال 2016 بیشتر از سال 2017 است. همچنین مقدار چولگی و کشیدگی محاسبه شده برای هر دو سال در بازه (2،2-) است، که بیانگر آن است که توزیع تراز سطح آب دریای خزر در هر سال از توزیع نرمال برخوردار است.

در نتیجه‌گیری کلی چنین می‌توان اظهار کرد که دریای خزر به فرایند پسروی که از سال 1995 میلادی آغاز کرده تاکنون ادامه داده است و صرفاً در سال‌های 2016 و 2017 میزان سرعت کاهش سطح تراز آب دریا در سال تقلیل یافته است و تاثیر گرمایش زمین بر روی بزرگ‌ترین دریاچه دنیا به‌صورت کاهش سریع سطح تراز آب آن است که تبعات ناشی از آن می‌تواند به لحاظ اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بسیار سنگین باشد.

خشک شدن تالاب میانکاله، تالاب گمیشان، کم آب شدن خلیج گرگان از جمله مهم‌ترین اتفاقاتی است که در حال رخ دادن است و در صورت نبود تمهیدات لازم متأسفانه باید شاهد بحران‌های زیست محیطی جدی در سواحل شمال کشور باشیم.

 گزارش کامل از کاهش سطح تراز آب دریای خزر در سال 2017 از طریق فایل زیر قابل دسترسی است:

گزارش کاهش سطح تراز دریای خزر


مطالب مرتبط
نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر: